Το Ισλαχανέ, λοιπόν, μέχρι το 1895 στεγάζεται αποκλειστικά  στο τριώροφο λιθόκτιστο κτίριο δίπλα στο Νουμάν Πασά τζαμί, στην εσωτερική πλευρά του ανατολικού τείχους. Οι δυνατότητες ένταξης νέων λειτουργιών στο κτίριο ήταν περιορισμένες. Έτσι το συμβούλιο του Ισλαχανέ, αποφασίζει την ανέγερση δύο επιπλέον κτιρίων, προκειμένου να διευρυνθεί η επαγγελματική κατάρτιση και να ανοιχτεί στις νέες τεχνολογίες της εποχής. Χτίζεται λοιπόν καταρχάς (και πάλι εσωτερικά των τειχών) το κτίριο που μετά την απελευθέρωση στέγασε το Γ΄ Γυμνάσιο Αρρένων. Πρόκειται για ένα επίμηκες, διώροφο κτίριο όπου μεταφέρονται αίθουσες διδασκαλίας. Λίγα χρόνια αργότερα – γύρω στα 1900 – θα εισαχθούν στη σχολή πιο εξειδικευμένες τεχνικές,  όπως η χύτευση και η σιδηρουργία, και θα προστεθεί το τρίτο κτίριο του συγκροτήματος που θα στεγάσει τα εργαστήρια της Τεχνικής Σχολής Χαμιδιέ. Το κτίριο αυτό θα ανεγερθεί στην εξωτερική πλευρά των ανατολικών τειχών, όπου προφανώς υπήρχε και ο απαραίτητος ελεύθερος χώρος, σε έκταση που είχε εκχωρηθεί από το νεκροταφείο της Ευαγγελίστριας και θα επικοινωνεί με τα άλλα δυο κτίρια με μια πύλη που διανοίγεται στο ανατολικό τείχος, στο σημείο εκείνο και υπάρχει ακόμα. Αν την διασχίσεις βρίσκεσαι έξω από τον αυλόγυρο του 3ου Λυκείου Θεσσαλονίκης. Στο τρίτο αυτό νεόκτιστο κτίριο θα στεγαστούν τα εργαστήρια της Σχολής: αυτά του ξυλουργείου (δυτικό τμήμα), του μηχανουργείου-εφαρμοστηρίου (βόρειο τμήμα) και του σιδηρουργείου (ανατολικό τμήμα). Πρόκειται για ένα κτίσμα με ορθογώνιας κάτοψης με ένα αίθριο στο κέντρο του. Η είσοδος στο αίθριο γινόταν μέσω στεγασμένης στοάς. Σε ό,τι αφορά τη χρονολόγηση του κτιρίου αυτού, το βέβαιο είναι ότι λειτουργούσε το 1904, σύμφωνα με μαρτυρίες περιηγητών. Μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1912, θα προκύψουν σημαντικά προβλήματα σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος. Κατόπιν διαβουλεύσεων, χαρακτηρίσθηκε ως «ιδιωτική μουσουλμανική σχολή» και πέρασε στην ιδιοκτησία της μουσουλμανικής κοινότητας και συγκεκριμένα της Μουφτείας, χωρίς όμως να λαμβάνει τα μισθώματα του Κήπου των Πριγκίπων που άρχισαν να καταβάλλονται πλέον στο ελληνικό δημόσιο. Η Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων προφανώς αδυνατούσε να συνεχίσει τη λειτουργία της και έτσι καταργήθηκε. Στα εντός των τειχών κτίρια, το κεντρικό του ορφανοτροφείου και αυτό του σχολείου στεγάστηκαν τούρκικες προσφυγικές οικογένειες από τα περίχωρα τη Θεσσαλονίκης, ενώ το 1920, προκειμένου να εξασφαλίσει κάποια έσοδα, η Μουφτεία νοικιάζει το τρίτο κτίριο των εργαστηρίων, μαζί με τον εξοπλισμό του, στον Θεόφιλο Ζαχαριάδη. Ο Ζαχαριάδης λοιπόν, μετά την πραγματοποίηση των παραπάνω εργασιών και τη νέα διαμόρφωση των εργαστηρίων, θα υπεκμισθώσει τον χώρο σε διάφορες βιοτεχνίες που θα εκμεταλλευτούν τις κτιριακές του υποδομές. Οι επιχειρήσεις που εγκαταστάθηκαν και λειτούργησαν στον χώρο, αποτέλεσαν σημαντικά κεφάλαια στην επιχειρηματικότητα της πόλης στις αρχές του 20ου  αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, οι υπομισθωτές ήταν οι: Ευθ. Αξυλιθιώτης* (μηχανουργείο επισκευών), Κων. Κωνσταντινίδης (μεταξουργείο) και Μαρίντσογλου και Σια (ξυλουργείο). Μακροβιότερη υπήρξε αυτή του Μηχανουργείου Αξυλιθιώτη. Με το όνομα αυτό θα γίνει εξάλλου γνωστό το εν λόγω κτίριο των εργαστηρίων του Ισλαχανέ στα νεότερα χρόνια. Το 1992, το κτίριο των εργαστηρίων, όπου τα τελευταία χρόνια στεγαζόταν το μηχανουργείο Αξυλιθιώτη, χαρακτηρίστηκε ως «ιστορικό διατηρητέο μνημείο που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία μαζί με τον εξοπλισμό του, γιατί αποτελεί, ως σύνολο, ένα πολύ αξιόλογο δείγμα της νεοελληνικής βιομηχανικής κληρονομιά με συνεχή λειτουργία από το 1915 έως σήμερα». Το 2010 εγκρίθηκε η τροποποιημένη και συμπληρωμένη οριστική μελέτη για την αποκατάσταση του μνημείου και η μετατροπή του σε Πολυχώρο Πολιτισμού, η οποία περιλαμβάνει αρχιτεκτονική και στατική μελέτη, μελέτη Η/Μ εγκαταστάσεων, καθώς και μελέτη για τη μόνιμη άρση της ετοιμορροπίας του λίθινου τοίχου αντιστήριξης επί της οδού Ελ. Ζωγράφου. Το 2011, το έργο της αποκατάστασης του μνημείου εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία – Θράκη» του ΕΣΠΑ 2007-2013, με φορέα υλοποίησης την ΕΝΜΚΜ. Οι εργασίες αποκατάστασης αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στο 2015.

*Ο Ευθύμιος Αξυλιθιώτης ίδρυσε την εταιρεία του το 1916 ως µηχανουργείο κατασκευής αµαξωµάτων και γενικών κατασκευών και βρισκόταν στην τότε οδό Δηµοτικού Νοσοκοµείου (σήµερα Ελένης Ζωγράφου). Το 1930 προστέθηκε ω τµήµα Χυτηρίου και η εταιρεία εξειδικεύθηκε στην παραγωγή χυτοσιδηρών εξαρτημάτων δικτύων (αντλίες και παvτόs τύπου δικλείδεs, επιστόµια, πυροσβεστικοί κρουνοί, ατµοφράκτες κ.λπ.). Τα προϊόντα της χρησιμοποιούνταν τόσο σε δίκτυα ύδρευσης και υδραγωγεία, όσο και σε δίκτυα πάσης φύσεως ρευστών σε βιοµηχανικέs εγκαταστάσεις, καθώs και στη ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία. Λόγω της ιδιαίτερης προσοχής στην πιστή τήρηση προδιαγραφών (DIN,ASA κ.λπ.) στα υλικά κατασκευής, αλλά και του ενδελεχούς ποιοτικού ελέγχου, τα προϊόντα της επιχείρησης έτυχαν µεγάληs αποδοχής τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, όπου προέβαινε σε εξαγωγέs. Πελάτες της ήταν δημοτικές/ κοινοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, η Πυροσβεστική Υπηρεσία, εργοστάσια της ΔΕΗ, διυλιστήρια, µεγάλα βιοµηχανικά συγκροτήµατα και ελλnνικέs και ξέvεs κατασκευαστικές εταιρείες. Η συνεχής πρόοδοs οδήγησε το 1939 στη δηµιουργία και δεύτερου εργοστασίου, για να ανταποκριθεί στα εκτελούµενα τότε έργα της οχυρωματικής γραμμής Μεταξά, κατασκευάζοντας σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα χαλύβδινα αντιαεροπορικά καλύµµατα, αντιαρματικούς φράκτες, σιδερένιεs πόρτες κ.λ.π. Το 1977 δηµιουργήθηκε νέο εργοστάσιο στην περιοχή Νέαs Αγχιάλου, που λειτούργησε µέχρι το 1985. Η επιχείρηση, γύρω στο 1995, περιόρισε την μεταποιητική της δραστηριότητα στην παραγωγή ελάχιστων προϊόντων ειδικής κατασκευής, διατηρώντας κυρίως τον εμπορικό της χαρακτήρα.
Πηγή: Ήταν κάποτε το Ισλαχανέ