ΤΥΠΟΣ

Συγκρότημα

ΚΛΑΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Βυρσοδεψία

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

1896-1995

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Εμπορική Χρήση

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Δεν διασώζεται

ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διατηρητέο

ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑΣ

Μαρία Δανιήλ

ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ

Τόνια Βιδάλη

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

Κεντρικού Τομέα Αθηνών

ΠΕΡΙΟΧΗ

Greece

ΠΟΛΗ

ΑΘΗΝΑ

ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ

37.9800670, 23.6942610

ΠΑΡΟΧΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

ΒιΔΑ/VIdA

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ

Creative Commons

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Το Βυρσοδεψείο με τελευταία επωνυμία ΝΙΚΗ Α.Ε., λειτούργησε ως βιομηχανία κατεργασίας, επεξεργασίας και εμπορίας δερμάτων, τουλάχιστον μέχρι το 1970 στην οδό Ορφέως 174-6,κύρια αρτηρία της περιοχής του Ελαιώνα της Αθήνας, οδό γνωστή ως «δρόμος με τα βυρσοδεψεία». Στην περιοχή, από τη δεκαετία του 1870 στεγάζονται πληθώρα βιοτεχνιών και βιομηχανιών, ιδιαίτερα μετά τη σιδηροδρομική σύνδεση της Αθήνας με το λιμάνι του Πειραιά (1875), που προσφέρει την προϋπόθεση για την βιομηχανική ανάπτυξη της. 

Πρόκειται για το σημαντικότερο ίσως βυρσοδεψείο της περιοχής, που έφθασε να απασχολεί στα τέλη της δεκαετίας του 1940, περίπου 180 εργαζόμενους. Λειτούργησε αδιάλειπτα  μέχρι το 1979 υπηρετώντας όλα τα στάδια της βυρσοδεψίας, από την προβιομηχανική εποχή, στο στάδιο της εκβιομηχάνισης και στη συνέχεια στη βιομηχανοποιημένη βυρσοδεψεία της εποχής μας. Κατάφερε να επιβιώσει λόγω του εκσυγχρονισμού του εξοπλισμού του, με εισαγωγή μηχανημάτων από την Ιταλία.

Το κτιριακό συγκρότημα, όπως εμφανίζεται στη σημερινή του μορφή, είναι αποτέλεσμα διαδοχικών επεκτάσεων και τροποποιήσεων που πραγματοποιήθηκαν διαχρονικά, για την καλύτερη λειτουργία του. 

        Λειτούργησε ως εργοστάσιο βυρσοδεψίας από το 1896, όταν πρωτοαναφέρεται η λειτουργία του, αλλάζοντας διαδοχικά πολλούς ιδιοκτήτες (Γ. Καβρουδάκης, Ι. Δουνάκης, Γ. και Σ. Γιαννόπουλο   ς, Βιοµηχανία Δερµάτων FIT HELLAS S.A.,    Βιοµηχανία Δερµάτων ΝΙΚΗ Α.Ε.), ενώ σήμερα στεγάζει αποθηκευτικούς χώρους. Τμήμα του φιλοξένησε στις αρχές της δεκαετίας του 2010, πολιτιστικό χώρο.

Αποτελείται από: διώροφο κτίριο στα ανατολικά σχήµατος «Γ», τριώροφο κτίριο στα δυτικά µε τµήµα υπογείου, τριώροφο κτίριο στα βόρεια, ισόγειο και τριώροφο κτίριο στο κέντρο. Το κτιριακό συγκρότηµα πλαισιώνεται στα νότια από δύο ισόγεια κτίρια και στα βόρεια από τρία ισόγεια κτίρια και είναι απόλυτα συνδεδεµένο λειτουργικά (ενιαίες αίθουσες, κοινά κλιµακοστάσια κ.ά)

Από τα διαθέσιμα τεκμήρια, συμπεραίνεται ότι το αρχικό κτίσμα του συγκροτήματος κατασκευάστηκε ως ισόγειος επιμήκης χώρος, του σημερινού ανατολικού διώροφου κτηρίου, µε τη µορφή της προβιοµηχανικής βυρσοδεψίας, κατά την περίοδο 1896- 1905. 

Μεταξύ των ετών 1905-1925, το αρχικό κτίσμα παίρνει τη σημερινή του μορφή, ως διώροφο σε σχήμα «Γ» με εξωτερικό κλιμακοστάσιο, ενώ κατασκευάστηκε στις σημερινές του διαστάσεις και το κεντρικό ισόγειο κτήριο, όπως και οι ισόγειοι χώροι του σημερινού κεντρικού τριώροφου κτηρίου και του σημερινού βόρειου τριώροφου κτηρίου. Το τελευταίο απέκτησε δεύτερο όροφο την περίοδο 1925-1941 και έπειτα τρίτο όροφο, στα τέλη της δεκαετίας του 1940.

Το συγκρότηµα ολοκληρώνεται την περίοδο 1925-1947 µε την ανέγερση της δυτικής τριώροφης οικοδομής, στο πλαίσιο της εκβιοµηχάνισης της βυρσοδεψίας.

Η σηµερινή του κατάσταση διαμορφώνεται έως και το 1956, με πολλές μικρές αλλαγές, επεκτάσεις και μεταβολές που ακολουθούν την τεχνολογική εξέλιξη της βιοµηχανοποιηµένης πλέον βυρσοδεψίας (διαδικασία παραγωγής, µηχανολογικός εξοπλισµός, υποστηρικτικές µονάδες κτλ).

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το εργοστάσιο επιτάσσεται από τους Γερμανούς, στεγάζει τα συσσίτια των Αθηναίων πολιτών, φέρει σειρήνα ειδοποίησης των πολιτών για ενδεχόµενους βοµβαρδισµούς και λειτουργεί ως καταφύγιο.

Παρά τις πολλαπλές παρεμβάσεις που έχει υποστεί, η κατάσταση διατήρησής του είναι καλή. Ανάλογα με την εποχή κατασκευής των επιμέρους κτισμάτων, κατασκευαστικά το συγκρότημα αποτελείται από φέρουσες λιθοδομές, συμπαγείς οπτοπλινθοδομές και οπλισμένο σκυρόδεμα. Στεγάζεται με ξύλινες ή μεταλλικές στέγες και δώμα από οπλισμένο σκυρόδεμα. Δεν διατηρούνται οι 3 καμινάδες που διέθετε.

Λειτουργικά, οι χώροι διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο της αλυσιδωτής διαδικασίας της βυρσοδεψικής τέχνης, εξασφαλίζοντας τον επαρκή αερισμό και φωτισμό στα κτίσματα. Μορφολογικά είναι λιτό και ακολουθεί την παράδοση της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής στην περίοδο του τέλους του 19ου αι. και αρχές του 20ου, όπου οι ανάγκες της λειτουργίας καθορίζουν και τη μορφή.  

Έχει κηρυχθεί ως διατηρητέο με το ΦΕΚ ΑΑΠ 65/2010.

Σήμερα, το κτιριακό συγκρότηµα χωρίζεται ιδιοκτησιακά σε δύο µέρη. Το ανατολικό του τµήµα φέρεται να ανήκει στους Π.ΒΙΔΑΛΗ & Κ.ΒΙΔΑΛΗ, ενώ το δυτικό του τµήµα φέρεται να ανήκει στην Εταιρεία µε την Επωνυµία ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΩΝ «ΝΙΚΗ Α.Ε.». 

 

ΠΗΓΕΣ

  1. Ρωπαΐτου – Τσαπαρέλη Ζ., Ο Ελαιώνας της Αθήνας, 2006
  2. Κατσαρός Μιλτιάδης, Κολτσίδα Μαρία, Αιτιολογική Έκθεση-Τεχνική Περιγραφή μελέτης Αποτύπωση υπάρχουσας κατάστασης βιομηχανικού συγκροτήματος, Ορφέως 174-6,2006
  3. Χριστόφορος Δημητρίου, Στέλλα Μαρία Τσελεπή, Σπουδαστική διάλεξη:  Οδός Ορφέως, μία πορεία στη μεταποίηση. Βυρσοδεψείο 174, 2014

BINTEO

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ

Αν χρησιμοποιήσετε πληροφορίες και στοιχεία που περιέχονται στις ιστοσελίδες vidarchives.gr, vidaomada.gr, vida-omada.blogspot.com και στο συνοδευτικό χάρτη παρακαλούμε πολύ να χρησιμοποιήσετε τις ακόλουθες αναφορές:

ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ
Βακαλοπούλου Μ., Δανιήλ Μ., Λαμπρόπουλος Χ., Φασουράκης Η. (επιμ.), 2017, Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής (www.vidarchives.gr).

ΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ
Μαρία Δανιήλ, ΒΥΡΣΟΔΕΨΕΙΟ – ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΔΕΡΜΑΤΩΝ ΝΙΚΗ Α.Ε., στο Βακαλοπούλου Μ., Δανιήλ Μ., Λαμπρόπουλος Χ., Φασουράκης Η. (επιμ.), 2017, Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής (www.vidarchives.gr/reports/2022_02_2187).

Στείλτε μας σχόλια / παρατηρήσεις

{{ errors[0] }}

{{ errors[0] }}

{{ errors[0] }}
Σε ευχαριστούμε πολύ, το σχόλιό σας έχει καταχωρηθεί με επιτυχία!
Xρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε την εύρυθμη λειτουργία του site και την καλύτερη εμπειρία χρήσης