ΤΥΠΟΣ

Εγκατάσταση

ΚΛΑΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Γέφυρα - Πεζογέφυρα

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Σε λειτουργία

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Διασώζεται

ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διατηρητέο

ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑΣ

Μαριλένα Βακαλοπούλου

ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ

Αλ.Σικαλιάς, Παν.Σωτηρίου, Βασ. Σταματάκος. Κυρ. Γκλεζάκος

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

Φθιώτιδας

ΠΕΡΙΟΧΗ

Γοργοπόταμος

ΠΟΛΗ

Λαμία

ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ

38.8307780, 22.3893890

ΠΑΡΟΧΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

ΒιΔΑ/VIdA

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ

Creative Commons

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ο Γοργοπόταμος πηγάζει από την Οίτη, μέσω δε μιας ανοιχτής, απότομης χαράδρας στη Β.Α. πλευρά του βουνού ξεχύνεται στον κάμπο της Λαμίας, κοντά στο ομώνυμο χωριό, λίγο δε ανατολικότερα ενώνεται με τον Σπερχειό. Η σιδηροδρομική γέφυρα βρίσκεται στο κάτω μέρος της χαράδρας, στη χ.θ. 214+720. Στην αρχική της μορφή, διέθετε 7 μεταλλικά ζευκτά, κάτω παραβολικού (γαλλικού) τύπου, συνολικού βάρους 580 τόνων και ανοίγματος 29,12μ.το καθένα.Τα ζευκτά στηρίζονταν σε 6 μεσόβαθρα εκ των οποίων τα δυο πρώτα ήταν μεταλλικά, 2 λίθινα και 2 από μπετόν. Τα μεταλλικά είχαν ύψος 16,50 και 21,20μ αντίστοιχα, ενώ το υψηλότερο από τα υπόλοιπα έφτανε τα 35μ. Η γέφυρα είχε συνολικό μήκος 223μ., επί καμπύλης ακτίνας 300μ. Αν και το σημείο που επέλεξαν οι τεχνικοί της γαλλικής εταιρείας «Batignolles» ήταν το καλύτερο δυνατόν, η κατάσκευή σύντομα εξελίχθηκε σε τεχνικό εφιάλτη, επειδή το έδαφος ( από την πλευρά του Πειραιά) απεδείχθη πολύ ασταθές λόγω του υψηλού υδροφόρου ορίζοντα. Αυτό δυσκόλεψε πολύ την θεμελίωση των μεσόβαθρων διότι προκαλούσε ολίσθηση με κίνδυνο κατάρρευσης. Τελικά, ο Ιταλός μηχανικός Emilio Garguillo κατάφερε, μετά από 4 σχεδόν χρόνια (1904-08), να στερεώσει τη γέφυρα αντικαθιστώντας τα δύο προς Πειραιά μεσόβαθρα με μεταλλικούς πυλώνες, και δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα σύστημα υπόγειων αγωγών και φρεατίων που βοήθησαν σημαντικά στην παροχέτευση των πολλών υπόγειων νερών. Αργότερα (1929), στα πλαίσια της πλήρους αναβάθμισης της γραμμής Π-Π, τα μεταλλικά ζευκτά ενισχύθηκαν με δεύτερη, κύρια σιδηρά δοκό, για να αντιμετωπιστεί το μεγαλύτερο κατ΄άξονα βάρος των νέων ατμαμαξών των ΣΕΚ (σειρές Κβ,Κγ και Λα). Κατά την πολύχρονη ιστορία της, η γέφυρα (λόγω της στρατηγικής της θέσης και σημασίας) καταστράφηκε όχι μόνο από το σαμποτάζ της 25/11/42, αλλά δύο ακόμη φορές: την πρώτη φορά (Απρίλης 1941) από τους υποχωρούντες Άγγλους κατά την προέλαση των Γερμανών, με αποτέλεσμα την καταστροφή του 3ου από Πειραιά ζευκτού, πού πάντως τα στρατεύματα κατοχής επισκεύασαν εύκολα. 3 χρόνια μετά, ήταν οι Γερμανοί που, κατά την δική τους αποχώρηση από την Ελλάδα, κατέστρεψαν την γέφυρα ( στις 14 ή 15/10/44), όπως, άλλωστε, και ολόκληρο το σιδηροδρομικό μας δίκτυο. Από την καταστροφή των Γερμανών, έμειναν άθικτα μόνο τα 3 λίθινα μεσόβαθρα και τα δυο ζευκτά που στηρίζονταν σε αυτά. Η γέφυρα επισκευάστηκε τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια με την αντικατάσταση των κατεστραμμένων ζευκτών με νέα, λυόμενου τύπου («Everall»), βάρους 106 τόνων το καθένα, η δε γέφυρα πήρε την σημερινή της μορφή τον Αύγουστο 1948, οπότε και ολοκληρώθηκαν τα σχετικά έργα.

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, γνωστή και ως «Επιχείρηση Harling», αποτελεί μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές της Εθνικής Αντίστασης και μία από τις σημαντικότερες πράξεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε τη νύχτα της 25ης προς 26η Νοεμβρίου 1942. Πρωταγωνιστές Ήταν το αποτέλεσμα της συνεργασίας τριών διαφορετικών δυνάμεων:
Βρετανοί σαμποτέρ: Μια ομάδα πρακτόρων της SOE (Special Operations Executive) υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Έντι Μάγιερς και του ταγματάρχη Κρις Γουντχάουζ.
ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός): Υπό την αρχηγία του Άρη Βελουχιώτη.
ΕΔΕΣ (Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος): Υπό την αρχηγία του Ναπολέοντα Ζέρβα.
Η Επιχείρηση: Περίπου 150 αντάρτες επιτέθηκαν στην ιταλική φρουρά που φύλαγε τη γέφυρα, ενώ οι Βρετανοί ειδικοί τοποθέτησαν τα εκρηκτικά. Η έκρηξη κατέστρεψε δύο από τους πυλώνες της γέφυρας, καθιστώντας την άχρηστη για εβδομάδες. Η ανατίναξη είχε πολλαπλά επίπεδα σημασίας, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο:
Στρατιωτική Παρεμπόδιση: Ο κύριος στόχος ήταν η διακοπή του ανεφοδιασμού των γερμανικών δυνάμεων του Ρόμελ (Afrika Korps) στη Βόρεια Αφρική, οι οποίες λάμβαναν πολεμοφόδια μέσω του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.
Εθνική Ενότητα: Ήταν η μοναδική φορά που οι δύο μεγαλύτερες αντιστασιακές οργανώσεις (ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ) συνεργάστηκαν αρμονικά για έναν κοινό σκοπό.
Ψυχολογικός Αντίκτυπος: Η επιτυχία της επιχείρησης ανύψωσε το ηθικό του ελληνικού λαού, αποδεικνύοντας ότι οι δυνάμεις κατοχής δεν ήταν αήττητες, και ενθάρρυνε τη μαζική ένταξη πολιτών στην Αντίσταση.
Διεθνής Αναγνώριση: Η επιχείρηση κατέδειξε στους Συμμάχους την αξία και τη δύναμη της ελληνικής αντίστασης, δίνοντάς της εξέχουσα θέση στον παγκόσμιο χάρτη των επιχειρήσεων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Το 1982, η 25η Νοεμβρίου καθιερώθηκε ως ημέρα επίσημου εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης.

BINTEO

Last IC Trains at Gorgopotamos Viaduct / Bralos Rail Pass - 10.02.2018 - [321], sidirodromeas
Gorgopotamos Phthiotis, Greece| Crossing historic bridge, Railbiking in Greece, 09-09-2018
Η Ανατίναξη Της Γέφυρας Του Γοργοποτάμου, 1iakov, 16-05-2012
Gorgopotamos «The Iron River», Trains and nature, The Hellenic Trainspotters, 20-10-2015

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ

Αν χρησιμοποιήσετε πληροφορίες και στοιχεία που περιέχονται στις ιστοσελίδες vidarchives.gr, vidaomada.gr, vida-omada.blogspot.com και στο συνοδευτικό χάρτη παρακαλούμε πολύ να χρησιμοποιήσετε τις ακόλουθες αναφορές:

ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ
Βακαλοπούλου Μ., Δανιήλ Μ., Λαμπρόπουλος Χ., Φασουράκης Η. (επιμ.), 2017, Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής (www.vidarchives.gr).

ΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ
Μαριλένα Βακαλοπούλου, ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗ ΓΕΦΥΡΑ ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΥ, στο Βακαλοπούλου Μ., Δανιήλ Μ., Λαμπρόπουλος Χ., Φασουράκης Η. (επιμ.), 2017, Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής (www.vidarchives.gr/reports/2026_02_3106).

Στείλτε μας σχόλια / παρατηρήσεις

{{ errors[0] }}

{{ errors[0] }}

{{ errors[0] }}
Σε ευχαριστούμε πολύ, το σχόλιό σας έχει καταχωρηθεί με επιτυχία!
Xρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε την εύρυθμη λειτουργία του site και την καλύτερη εμπειρία χρήσης