Η Μακρόνησος είναι ένα μακρόστενο και βραχώδες ως επί το πλείστον νησί, άνυδρο χωρίς ασφαλείς όρμους. Το υπέδαφος του αποτελείται από στρώματα μαρμάρων και σχιστολίθων, υπάρχουν δε σε ορισμένες περιοχές αργυρούχα μεταλλεύματα όπως ο γαληνίτης (PbS). Η μεταλλοφορία μοιάζει με εκείνη της Λαυρεωτικής, είναι όμως πολύ μικρότερη. Το 1966 η αρχαιολόγος N. Lambert, ανακάλυψε στο βόρειο τμήμα της δυτικής ακτής σε ένα μικρό ακρωτήριο στη θέση Λεοντάρι ή Προβάτσα, έναν προϊστορικό οικισμό. Μεταξύ των ευρημάτων ήταν ένα μολύβδινο πηνίο, δυο μικρές μάζες λιθαργύρου (δηλαδή οξίδια του μολύβδου - PbO) και ποσότητα σκωριών που προέρχόταν από την τήξη μεταλλεύματος. Τα ευρήματα αυτά απέδειξαν ότι οι κάτοικοι του νησιού εκμεταλλεύονταν τα αργυρούχα κοιτάσματα και προέβαιναν στην παραγωγή αργύρου και μολύβδου. Το 1981, η αρχαιολόγος της Βελγικής αρχαιολογικής αποστολής  P. Spitaels, διαπίστωσε από την έρευνά της, ότι ο οικισμός ανήκε στην Πρωτοελλαδική - Πρωτοκυκλαδική ΙΙ περίοδο (περίπου 2700-2300 π.Χ.) και είναι σύγχρονός με το μεταλλείο υπ' αριθμόν 3 που λειτουργούσε τότε απέναντι, στο Θορικό. Η ύπαρξη μεγάλων ποσοτήτων αρχαίων σκωρίων κατά το παρελθόν στο νησί (μέχρι το 19ο αιώνα) φανερώνει σημαντικές επιτόπιες μεταλλευτικές και μεταλλουργικές δραστηριότητες, κυρίως κατά την κλασσική εποχή και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα. (Αρχαιολογία). 

Το 19ο αιώνα, όταν οι ορυκτές πρώτες ύλες ήταν απαραίτητες για την εκβιομηχάνιση, η Λαυρεωτική εισήλθε στη νέα μεταλλευτική περίοδο. Ο Ανδρέας Κορδέλλας διέγνωσε ότι οι αρχαίες σκωρίες μπορεί να είναι αποδοτικές με τις (τότε) νέες τεχνολογίες των ορυκτών. Το 1865 παράγεται πάλι αργυρούχος μόλυβδος στο Λαύριο και το 1871 μεταφέρθηκαν εκεί οι σκωρίες της Μακρονήσου. (Μακρόνησος).

Το 1881 παραχωρήθηκε το σύνολο της Μακρονήσου ως μεταλλείο στους Χρηστομάνο, Κορδέλλα, Βλάχο κλπ. Η έκταση ήταν 16.902 στρέμματα. Ελάχιστες ερευνητικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν από την εταιρεία "Ελένη". Το 1910 έκανε έρευνα για ψευδάργυρο στη Μακρόνησο ως μισθωτής της παραχώρησης, ο Ι. Σταθάκης. Γεωλογική έρευνα και χαρτογράφηση του νησιού έκανε και η "Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου (Γ.Ε.Μ.Λ.) λίγο πριν το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1948 συστάθηκε η "Ελληνικαί Μεταλλευτικαί Επιχειρήσεις Μακρόνησος - Ε.Μ.Ε.Μ. Α.Ε.", από τον βιομήχανο Ιωαννη Κούνδουρο, τον έμπορο Νικόλαο Καβαλάκη κσι τους επιχειρηματίες Άγγελο Μαντά και Διονύσιο Ραζή, με εταιρικό κεφάλαιο 70.000.000 δρχ. Η εταιρεία έκλεισε τον πρώτο ισολογισμό με ζημιά 91.000.000 δρχ. Τέθηκε υπό εκκαθάριση το 1954. (Ορυχεία).