Το εργοστάσιο που ονομαζόταν “Ελαιουργίες Ελλάδος”, αποτελούσε τμήμα μιας αλυσίδας εργοστασίων που λειτουργούσαν τόσο στα Χανιά, όσο και στην Κίσσαμο, στο Ρέθυμνο και άλλες πόλεις της Ελλάδας. Το κτήριο βρισκόταν στη θέση που βρίσκεται σήμερα το ΚΤΕΛ στην οδό Κυδωνίας 34. Πρωτολειτούργησε το 1932. Το 1941 καταστράφηκε από τους βομβαρδισμούς, αλλά αποκαταστάθηκε το 1946 και ξαναλειτούργησε μέχρι το 1974. Το κτήριο έχει κατεδαφιστεί. Ξανασυναντάμε την ΕΤΕΛ μετά το 1974 στο Καστέλλι, στη θέση Κουρφαλώνα όπου αργότερα εξαγοράστηκε και σήμερα αποτελεί το ελαιουργείο Γιαννούλη.
Πηγή: ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ, 12-10-2019, "Πλούσια βιομηχανική κληρονομιά", (Σημειώνεται ότι τα στοιχεία που παρουσιάζονται σήμερα κατέγραψε στην έρευνά της η αρχιτέκτονας μηχανικός Πατρίτσια Γεωργακάκη)
Κατά την ίδια περίοδο το 1929 γίνεται μια σημαντική επένδυση στην Κουρφαλώνα Κισάμου, όπου οι Κανελόπουλος, και Χαρίλαος , επιχειρηματίες γνωστοί στο χώρο των πυρηνελαιουργείων από την πανελλαδική τους δράση, μαζί με τον Μαζοκοπάκη ιδδρύουν εργοστάσιο ελαιουργίας. Δέκα χρόνια μετά έχουν αποσυρθεί από τη επιχείρηση, οπότε στο Μητρώο του Περιφερειακού Βιομηχανικού Τμήματος του ΕΒΕΧ παρουσιάζονται σαν ιδιοκτήτες οι : Αλιφαρμάκης, Κονταράτος, Κρασακόπουλος και Μαζοκοπάκης. Διευθυντής της επιχείρησης αναφέρεται ο Γ. Αναστασόπουλος και το μετοχικό της κεφάλαιο 1.000.000 δραχμές. Μεταπολεμικά κήρυξε πτώχευση και στη δεκαετία του 1960 ανήκε στην εταιρεία «Ελαιουργίαι της Ελλάδος Α.Ε.», έως το 1967, οπότε έκλεισε. Η τελευταία αυτή εταιρεία ανέπτυξε δραστηριότητες σε τοπικό επίπεδο και έκανε επενδύσεις, που οδήγησαν σε συγχωνεύσεις μικρών σχετικών επιχειρήσεων και γενικότερο έλεγχο της τοπικής αγοράς, έστω και αν είναι γνωστό ότι αντιμετώπιζε προβλήματα. Ελεγχόταν η ίδια από την Εθνική Τράπεζα, διέθετε πυρηνελαιουργεία, ραφιναρίες και σαπωνοποιίες σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και το 1931 εξαγόρασε αντίστοιχη επιχείρηση, που περιήλθε σε πτώχευση και βρισκόταν στην οδό Κυδωνίας 34, (στη θέση του σημερινού υπεραστικού ΚΤΕΛ Χανίων), καθιέρωσε τη γενική ονομασία ΕΤΕΛ για το εργοστάσιο και το σαπούνι που παρήγε και την ονομασία «Παρθενών» για το συσκευασμένο λάδι. Το εργοστάσιο που βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς ξαναλειτούργησε μεταπολεμικά. [5] Στα μητρώα του ΕΒΕΧ καταγράφεται γενικός διευθυντής ο Μηνάς Κασιμάτης το 1940, ο οποίος θα είναι και μετά τον πόλεμο.
Το εργοστάσιο Ιωάννου Αναστασάκη καταλάμβανε εκταση 9 χιλιαδων τμ με τρια μεγαλα οικηματα 19Χ35. Διαιρείτο σε ελαιοτριβείο, όπου εκθλίβονταν οι ελιές. υπήρχαν μικρές αποθήκες όπου ο κάθε παραγωγός αποθήκευε τις ελιές του, μέχρι να ακολουθήσει η σειρά του. Δεύτερο τμήμα η ραφιναρία, με δυνατότητα ραφιναρίσματος 8 τόνους ημερησίως. Τρίτο, το τμήμα σαπωνοποιίας, όπου υπήρχε συνατότητα παραγωγής 200.000 οκάδες σαπούνι το μήνα. Ο Ιωάννης Αναστασάκης αφού εργάστηκε στην Τράπεζα Αθηνών και στην Τράπεζα Κρήτης, ασχολήθηκε έπειτα με τη βιομηχανία, ιδρύοντας τη βιομηχανική εταιρεία "Επεξεργασίας Ελαίου-Σαπώνων, "Η Κρήτη". Συνεργάτες και συνεταίροι της επιχείρησης, ήταν οι: Ριχάρδος Κρούγερ, πρόξενος της Γερμανίας, παραγγελιοδόχος και μηχανικός, ο Εμμ. Καλδής, από τη Μυτιλήνη, βιομήχανος και έμπορος και ο Κωνσταντίνος Ευαγγέλου Αναστασάκης που σπούδασε εμπορικά. (Πανελλήνιο Λεύκωμα τόμος Β2).
Αν χρησιμοποιήσετε πληροφορίες και στοιχεία που περιέχονται στις ιστοσελίδες vidarchives.gr, vidaomada.gr, vida-omada.blogspot.com και στο συνοδευτικό χάρτη παρακαλούμε πολύ να χρησιμοποιήσετε τις ακόλουθες αναφορές:
ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ
Βακαλοπούλου Μ., Δανιήλ Μ., Λαμπρόπουλος Χ., Φασουράκης Η. (επιμ.), 2017, Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής (www.vidarchives.gr).
ΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ
Ηρακλής Φασουράκης, ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗΣ ΚΑΛΔΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ / «ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» Η «ΕΤΕΛ» - ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΧΑΝΙΩΝ, στο Βακαλοπούλου Μ., Δανιήλ Μ., Λαμπρόπουλος Χ.,
Φασουράκης Η. (επιμ.), 2017, Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής (www.vidarchives.gr/reports/2020_01_564).
Στείλτε μας σχόλια / παρατηρήσεις